Ninh Bình là đất của giáo phận Phát Diệm, nơi hình thành một lối kiến trúc nhà thờ khác hẳn phần còn lại của cả nước: mái cong kiểu đình chùa, đá xanh chạm khắc, bố cục theo lối cổ truyền Việt thay vì vòm nhọn và tháp chuông kiểu phương Tây. Nhiều giáo xứ ở đây muốn xây theo lối ấy, và đó là quyết định kéo theo cách làm, vật liệu và thợ hoàn toàn khác. Bài này nói về hai lối kiến trúc, nguồn đá tại chỗ, và điều kiện nền đất khi thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình.
Hai lối kiến trúc — quyết định đầu tiên
Đây là lựa chọn chi phối mọi thứ sau đó, và nên chốt trước khi bàn tới bất cứ con số nào.
| Lối phương Tây | Lối Việt | |
|---|---|---|
| Mái | Vòm nhọn hoặc vòm cuốn, tháp chuông cao | Mái cong kiểu đình, có thể nhiều lớp |
| Kết cấu | Bê tông cốt thép, tường chịu lực | Bê tông hoặc kết hợp gỗ, hệ cột hàng |
| Vật liệu mặt ngoài | Đá ốp, sơn, phào chỉ | Đá xanh chạm khắc, gỗ |
| Chi tiết trang trí | Cửa sổ hoa hồng, hoa văn Gothic | Chạm khắc Á Đông, câu đối, hoành phi |
| Thợ | Thợ xây và ốp đá thông thường | Cần thợ chạm khắc đá và mộc có nghề |
Lối Việt là nét riêng của vùng Phát Diệm, và với nhiều giáo xứ đây không chỉ là thẩm mỹ mà là sự tiếp nối truyền thống của xứ đạo.
Ba việc phải biết trước khi chọn lối Việt
Cần thợ chuyên ngành, không phải thợ xây thông thường. Chạm khắc đá và làm mộc cổ truyền là hai nghề riêng. Số thợ giỏi có hạn, và tiến độ phụ thuộc vào việc đặt được thợ chứ không chỉ vào tiền.
Thời gian dài hơn. Chạm khắc là công việc thủ công không rút ngắn được. Cùng một cỡ công trình, lối Việt thường lâu hơn lối phương Tây 30–60% ở phần hoàn thiện.
Chi phí phụ thuộc mức chạm khắc nhiều hơn phụ thuộc diện tích. Hai nhà thờ cùng kích thước có thể chênh nhau vài lần chỉ vì mức độ chạm.
VietHome nêu ba điều này ngay khi hội đồng giáo xứ ngỏ ý muốn làm theo lối Việt, thay vì nhận rồi báo phát sinh sau. Cách tiếp cận này giống nhau ở mọi khu vực nhận thi công nhà thờ công giáo, chỉ khác ở vật liệu và điều kiện từng vùng.
Đá xanh Ninh Bình — lợi thế của địa phương
Đây là điều kiện thuận lợi khi thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình mà ít tỉnh có được.
Ninh Bình có nguồn đá vôi và đá xanh ngay tại chỗ, cùng các làng nghề chạm khắc đá lâu đời. Điều này ảnh hưởng tới bài toán chi phí theo ba cách.
Chi phí vận chuyển thấp. Đá dùng cho nhà thờ là khối lượng lớn và nặng, nên tiền vận chuyển chiếm phần đáng kể ở các tỉnh xa nguồn. Ở Ninh Bình khoản này gần như không có.
Chọn mẫu và kiểm tra dễ hơn. Hội đồng giáo xứ tới xưởng xem trực tiếp được, và việc sửa mẫu trước khi làm đại trà thuận lợi hơn nhiều so với đặt hàng từ xa.
Thợ chạm khắc ở gần. Với công việc cần chỉnh sửa tại chỗ, khoảng cách gần là lợi thế thật.
Bốn việc khi dùng đá cho nhà thờ
Chọn loại đá phù hợp vị trí sử dụng. Đá dùng cho cột chịu lực khác đá ốp trang trí; đá ở phần chân tường hứng nước mưa cần đặc chắc hơn.
Kiểm tra mẫu đá thật, không chọn qua ảnh. Đá tự nhiên có vân và màu không đồng nhất, và mẫu trên ảnh thường khác thực tế.
Duyệt mẫu chạm khắc một chi tiết trước khi làm đại trà. Đây là mốc VietHome đưa vào hợp đồng — hội đồng duyệt nét chạm và độ sâu trên một mẫu thử.
Chống thấm chân đá. Đá ốp phần thấp hứng nước mưa dội và nước đọng; nước thấm ngược lên làm ố màu và bong lớp vữa dán. Đây là hư hỏng phổ biến nhất ở công trình ốp đá ngoài trời.
Mái cong kiểu đình — kết cấu khác vòm
Đây là phần kỹ thuật khác biệt nhất giữa hai lối kiến trúc.
Mái vòm phương Tây là kết cấu chịu lực — vòm truyền lực xuống cột và tường theo đường cong.
Mái cong kiểu đình là hình thức phủ lên kết cấu bên dưới. Hệ cột và dầm đỡ mái, còn đường cong của mái là phần tạo hình.
Ba cách làm mái cong kiểu đình
| Cách làm | Đặc điểm | Phù hợp với |
|---|---|---|
| Bê tông đổ tại chỗ, tạo hình ván khuôn | Bền, ít bảo trì, tốn ván khuôn | Phổ biến nhất hiện nay |
| Kết cấu gỗ theo lối cổ truyền | Đúng lối, đẹp, cần thợ mộc giỏi | Giáo xứ theo lối truyền thống hoàn toàn |
| Kết cấu thép, lợp ngói | Nhẹ, nhanh, cần chống ăn mòn | Mái phụ, nhà nguyện nhỏ |
Với cách thứ nhất, ván khuôn quyết định tất cả. Đường cong hiện nguyên trên bê tông sau khi tháo — không sửa được.
Bốn việc ở khâu mái:
Đầu đao bốn góc phải cân đối nhau. Lệch nhau là lỗi nhìn thấy ngay từ xa, và hay gặp khi thợ không quen làm công trình cổ truyền.
Chống thấm làm kỹ trước khi lợp ngói. Mái cong nhiều lớp có nhiều điểm giao — đây là chỗ dột nhiều nhất.
Máng xối tính dư tiết diện, vì mái nhiều lớp thu nước rất nhanh khi mưa lớn.
Diềm mái và chi tiết trang trí làm sau khi xong chống thấm, không làm ngược lại.
Nền đất và móng tại Ninh Bình
Tỉnh có ba vùng nền đất khác nhau rõ rệt, và chênh lệch chi phí móng khi thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình giữa chúng rất lớn.
| Khu vực | Nền đất | Móng thường dùng | Tiền móng công trình 500m² |
|---|---|---|---|
| Tam Điệp, Nho Quan chân núi | Đất pha đá trên nền đá vôi | Móng đơn | 250 – 600 triệu |
| Hoa Lư, Gia Viễn phần cao | Đất pha, gò | Móng đơn gia cường | 450 triệu – 1,0 tỷ |
| Thành phố Ninh Bình, Yên Khánh, Yên Mô | Phù sa, bùn sét | Ép cọc | 900 triệu – 1,7 tỷ |
| Kim Sơn ven biển | Đất bồi, nhiễm mặn | Ép cọc sâu, chống ăn mòn ngầm | 1,2 – 2,2 tỷ |
Chênh lệch giữa vùng chân núi và Kim Sơn lên tới 1,95 tỷ cho cùng một công trình.
Vùng đá vôi — hai điều cần kiểm tra
Nền đá vôi chịu tải rất tốt, nhưng vùng đá vôi có hai rủi ro riêng.
Có thể gặp đá khi đào móng. Đây là chuyện tốt về mặt chịu lực nhưng phát sinh chi phí phá đá, thường 40–180 triệu tùy khối lượng. VietHome nêu trước dưới dạng điều kiện, không để tới lúc đào mới báo.
Có thể có hang ngầm trong lòng đá vôi. Hang tạo bởi nước ngầm hòa tan đá qua thời gian dài, nằm sâu và nhìn trên mặt không phát hiện được.
Ba dấu hiệu miễn phí cần hỏi ở buổi khảo sát: hố sụt tự nhiên từng xuất hiện trong vùng · giếng nước cạn bất thường hoặc mực nước dao động mạnh không theo mùa · công trình xung quanh có vết nứt chéo xuất hiện đột ngột.
Ba dấu hiệu này chỉ cho biết có nguy cơ, không loại trừ được nguy cơ. Với công trình nhà thờ có tải trọng cột lớn, khoan khảo sát là việc nên làm ở vùng đá vôi, chi phí 20–50 triệu.
Kim Sơn — vùng ven biển nhiễm mặn
Chống ăn mòn phần ngầm là bắt buộc: nâng mác bê tông, tăng lớp bảo vệ cốt thép, bọc bảo vệ móng. Ống cấp nước ngầm dùng nhựa thay kim loại.
Cộng thêm 4–10% phần móng, và đây là khoản không nên cắt vì sửa chữa ăn mòn phần ngầm gần như không làm được sau khi công trình đã xong.
Chạm khắc đá và mộc — hai nghề riêng
Đây là nhóm hạng mục quyết định diện mạo công trình theo lối Việt, và cũng là chỗ chênh lệch chi phí nhiều nhất.
Ba mức chạm khắc
| Mức | Nội dung | Đơn giá tham khảo |
|---|---|---|
| Cơ bản | Chỉ nối, gờ phào, hoa văn đơn giản | 2,0 – 4,5 tr/m² mặt đá |
| Trung | Hoa văn chi tiết, câu đối, phù điêu nhỏ | 4,5 – 9,0 tr/m² |
| Cao | Phù điêu lớn, chạm lộng, tượng đá | 9,0 – 25,0 tr/m² |
Cách thường dùng là làm mức cao cho mặt tiền và cổng, mức trung hoặc cơ bản cho các mặt còn lại. Mặt tiền là thứ giáo dân nhìn mỗi ngày và là bộ mặt của giáo xứ.
Cách phân bổ này giống với việc chia mức hoàn thiện mặt ngoài ở bài thi công nhà thờ công giáo tại Đồng Nai, chỉ khác là ở Ninh Bình phần chênh lệch nằm ở mức chạm khắc thay vì loại vật liệu ốp.
Đây cũng là hạng mục dễ chia giai đoạn nhất — có thể làm phần chạm khắc theo đợt khi có kinh phí, miễn là chừa sẵn vị trí và kích thước từ đầu.
Câu đối và hoành phi
Nội dung do nhà chùa hoặc cha xứ quyết định, không phải nhà thầu. Cần bản chữ chuẩn trước khi thợ bắt đầu — sửa sau khi đã chạm là phá đi làm lại.
Bố cục chữ tính trước trên bản vẽ, để chữ không bị hụt hoặc thừa chỗ ở cuối trụ.
Sơn son thếp vàng là việc của thợ chuyên ngành. VietHome không tự nhận phần này mà phối hợp với đơn vị chuyên trách.
Nồm ẩm và bão
Nồm ẩm tháng 2 tới tháng 4
Khi thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình theo lối Việt, nồm ảnh hưởng nặng hơn vì có nhiều kết cấu và chi tiết gỗ.
Bốn việc xử lý: nền có lớp cách ẩm · chống thấm tường ngoài kỹ · trần và vách có lớp cách nhiệt · thông gió tốt.
Với phần gỗ, xử lý chống mối mọt và hoàn thiện bề mặt phải làm ngoài đợt nồm — sơn và dầu không khô được trong độ ẩm gần bão hòa.
Bão tháng 7 tới tháng 10
Ninh Bình giáp biển ở Kim Sơn và chịu ảnh hưởng bão.
Bốn việc chống bão khi thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình: tính tải trọng gió theo đúng vùng · liên kết mái ngói chắc chắn, nhất là với mái cong nhiều lớp · hạn chế mái đua vươn xa · và neo chặt các chi tiết trang trí ở đầu đao.
Nghiệm thu riêng liên kết mái trước khi lợp xong — sau khi lợp thì khó kiểm tra lại.
Chỗ lễ trong thời gian thi công
| Tình huống | Cách xử lý |
|---|---|
| Xây ở vị trí mới trong khuôn viên | Nhà thờ cũ vẫn dùng, tốt nhất |
| Mở rộng hoặc trùng tu từng phần | Ngăn khu thi công, lễ ở phần còn lại |
| Hạ giải để xây lại | Nhà lễ tạm, hoặc mượn giáo xứ lân cận |
Với công trình theo lối Việt, thời gian thi công dài hơn nên câu hỏi này càng quan trọng. Chạm khắc thủ công kéo dài, và giáo xứ có thể phải ở tạm nhiều năm nếu chọn cách hạ giải.
Nhà lễ tạm: chi phí thường 200 triệu tới 1,0 tỷ tùy sức chứa.
Xây nhà thờ theo giai đoạn
Với nhà thờ theo lối Việt, cách chia giai đoạn có một điểm khác: phần chạm khắc có thể tách ra làm sau, trong khi phần kết cấu và mái phải làm liền mạch.
Cách chia thường dùng:
Đợt một — kết cấu, mái và hoàn thiện thô. Xong đợt này nhà thờ dùng được, dù chưa có chạm khắc.
Đợt hai — chạm khắc mặt tiền và cổng.
Đợt ba — chạm khắc các mặt còn lại, nội thất, cung thánh.
Năm việc phải làm: thiết kế toàn bộ ngay từ đầu · chừa sẵn vị trí và kích thước cho phần chạm khắc làm sau · bảo vệ phần đã làm trong thời gian chờ · ghi mốc dừng an toàn vào hợp đồng · giữ nguyên đội thiết kế và tốt nhất là giữ cùng nhóm thợ chạm qua các đợt.
Việc cuối quan trọng riêng với lối Việt. Nét chạm của mỗi nhóm thợ khác nhau, và đổi thợ giữa chừng làm các mảng không ăn khớp về phong cách.
Quy trình thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình
Bước 1 — Khảo sát và chốt lối kiến trúc
Thời gian: 2 – 3 tuần.
Khảo sát khu đất, kiểm tra ba dấu hiệu hang ngầm nếu ở vùng đá vôi, đánh giá kết cấu nhà thờ cũ nếu có, đo đường vào cho xe chở đá và xe cẩu.
Với hội đồng: chốt lối kiến trúc trước tiên, số người dự lễ đông nhất trong năm, ý kiến cha xứ về cung thánh, kinh phí từng đợt, chỗ lễ trong thời gian thi công.
Cam kết: nêu rõ ba điều về lối Việt — cần thợ chuyên ngành, thời gian dài hơn 30–60% ở phần hoàn thiện, và chi phí phụ thuộc mức chạm khắc.
Bước 2 — Hướng kiến trúc và báo giá bóc tách
Thời gian: 4 – 8 tuần.
Cam kết: báo giá tách riêng phần xây dựng và phần chạm khắc, vì hai phần này có cách tính khác nhau và có thể chia đợt khác nhau.
Nêu rõ ba mức chạm khắc với đơn giá để hội đồng chọn theo từng mặt công trình.
Bước 3 — Hồ sơ thiết kế
Thời gian: 8 – 14 tuần.
Kiến trúc, kết cấu, điện, cấp thoát nước, chống sét, phòng cháy.
Với lối Việt, thêm bản vẽ chi tiết chạm khắc và bố cục chữ trên trụ nếu có câu đối.
Bước 4 — Xin phép xây dựng
Thời gian: 6 – 16 tuần.
Cam kết: hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ, phần liên quan tới đất tôn giáo cần hội đồng cùng tham gia.
Bước 5 — Móng
Thời gian: 8 – 18 tuần tùy vùng.
Cam kết: hội đồng được mời nghiệm thu thép móng trước khi đổ bê tông.
Nếu gặp đá, báo khối lượng và chi phí phá trước khi làm. Với vùng Kim Sơn, nghiệm thu riêng lớp bọc bảo vệ móng trước khi lấp đất.
Bước 6 — Kết cấu thân và mái
Thời gian: 20 – 36 tuần.
Cam kết: nghiệm thu ván khuôn mái cong trước khi đổ bê tông, và kiểm tra bốn đầu đao cân đối trước khi tháo giàn giáo.
Bước 7 — Chống thấm, lợp mái
Thời gian: 10 – 18 tuần.
Cam kết: hoàn thiện chống thấm và nghiệm thu riêng liên kết mái trước khi lợp xong.
Bước 8 — Đá và chạm khắc
Thời gian: 20 – 50 tuần tùy mức chạm khắc. Bước biến động nhiều nhất.
Cam kết: duyệt mẫu chạm khắc một chi tiết trước khi làm đại trà. Kiểm tra mẫu đá thật, không chọn qua ảnh. Chống thấm chân đá làm kỹ.
Bước 9 — Nội thất và bàn giao
Thời gian: tùy mức hoàn thiện.
Cam kết: bàn giao đủ hồ sơ hoàn công, bản vẽ chi tiết chạm khắc để phục vụ bảo trì về sau, và lịch bảo trì gồm kiểm tra liên kết mái trước mỗi mùa bão.
Tổng thời gian: 26 – 46 tháng với lối Việt, ngắn hơn nếu làm lối phương Tây.
Đơn giá thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình
Dải tham khảo. Con số cụ thể chỉ có sau khảo sát và chốt lối kiến trúc.
| Hạng mục | Đơn giá tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|
| Móng vùng chân núi | 2,8 – 6,0 tr/m² sàn | Rẻ nhất, nền đá vôi |
| Móng vùng phù sa và ven biển | 5,0 – 10,0 tr/m² sàn | Phải ép cọc |
| Kết cấu thân | 5,0 – 9,0 tr/m² sàn | |
| Mái cong kiểu đình | 3,5 – 8,5 tr/m² mái | Tùy số lớp mái |
| Ốp đá và chạm khắc | 2,0 – 25,0 tr/m² mặt đá | Chênh lệch lớn nhất, tùy ba mức |
| Nội thất cơ bản | 2,2 – 5,5 tr/m² sàn | Chưa gồm cung thánh |
Khoản tính riêng
| Hạng mục | Ước tính |
|---|---|
| Khoan khảo sát vùng đá vôi | 20 – 50 triệu |
| Phá đá khi đào móng | 40 – 180 triệu |
| Chống ăn mòn ngầm vùng Kim Sơn | Cộng 4 – 10% phần móng |
| Sơn son thếp vàng | Thợ chuyên ngành |
| Tượng đá, phù điêu lớn | Tính theo mẫu |
| Chuông và hệ treo chuông | Đơn vị chuyên ngành |
| Nhà lễ tạm | 200 triệu – 1,0 tỷ |
| Hệ chống sét | Bắt buộc với công trình cao |
Hạng mục chênh lệch nhiều nhất là ốp đá và chạm khắc — từ 2,0 tới 25,0 triệu mỗi mét vuông. Khoảng cách này lớn hơn mọi hạng mục khác, và cũng là chỗ hội đồng có nhiều lựa chọn nhất theo kinh phí.
Vì sao chọn VietHome cho công trình nhà thờ tại Ninh Bình
VietHome là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng VietHome, mã số doanh nghiệp 0314630429, thành lập ngày 18/09/2017, vốn điều lệ 9 tỷ đồng. Nhập mã số vào Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp là tra được.
Hai thương hiệu, một pháp nhân. VietHome và VIETCONS cùng thuộc công ty này.
Chứng chỉ hành nghề của đội ngũ
| Lĩnh vực | Hạng | Người được cấp | Số chứng chỉ |
|---|---|---|---|
| Giám sát công tác xây dựng công trình dân dụng – công nghiệp | Hạng I | Phùng Thế Sinh | BXD-00008647 |
| Thiết kế cấp – thoát nước công trình | Hạng I | Phùng Thế Sinh | BXD-00008647 |
| Giám sát công tác xây dựng công trình dân dụng – công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật | Hạng II | Lê Hùng Cường | SCL-00175573 |
| Thiết kế kiến trúc công trình | — | Lê Công Hưng | HCM-00001711 |
| Thiết kế kiến trúc công trình | — | Đỗ Văn Ngọc | HCM-00002984 |
Cách kiểm chứng năng lực của bất kỳ nhà thầu nào có ở bài công ty xây dựng nhà ở — các bước tra cứu áp dụng chung cho mọi loại công trình.
Cách làm việc
Chốt lối kiến trúc trước tiên khi thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình, và nêu rõ ba điều về lối Việt ngay khi hội đồng ngỏ ý: cần thợ chuyên ngành nên tiến độ phụ thuộc việc đặt được thợ, thời gian dài hơn 30–60% ở phần hoàn thiện, và chi phí phụ thuộc mức chạm khắc nhiều hơn phụ thuộc diện tích.
Báo giá tách riêng phần xây dựng và phần chạm khắc, vì hai phần có cách tính khác nhau và có thể chia đợt khác nhau.
Nêu ba mức chạm khắc kèm đơn giá để hội đồng chọn theo từng mặt công trình, thay vì đưa một con số chung.
Duyệt mẫu chạm khắc một chi tiết trước khi làm đại trà — đây là mốc trong hợp đồng, không phải thỏa thuận miệng.
Kiểm tra mẫu đá thật, không chọn qua ảnh. Đá tự nhiên có vân và màu không đồng nhất.
Kiểm tra ba dấu hiệu hang ngầm ở vùng đá vôi, và khuyến nghị khoan khảo sát với công trình nhà thờ vì tải trọng cột lớn.
Nêu trước dự phòng phá đá dưới dạng điều kiện, không để tới lúc đào mới báo.
Nghiệm thu ván khuôn mái cong trước khi đổ bê tông, và kiểm tra bốn đầu đao cân đối trước khi tháo giàn giáo.
Giữ cùng nhóm thợ chạm qua các đợt nếu chia giai đoạn. Nét chạm mỗi nhóm khác nhau, đổi thợ giữa chừng làm các mảng không ăn khớp về phong cách.
Nói rõ phần nào không tự nhận — sơn son thếp vàng, chuông và hệ treo chuông là hạng mục chuyên ngành.
Bài thi công nhà thờ công giáo tại Nam Định nói kỹ về cách đánh giá kết cấu nhà thờ cũ trước khi quyết trùng tu hay xây lại — phần này áp dụng chung cho các giáo xứ lâu đời ở Ninh Bình.
Chín lỗi hay gặp khi thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình
1. Chốt ngân sách trước khi chốt lối kiến trúc. Hai lối cho ra hai bài toán chi phí và tiến độ khác hẳn nhau.
2. Không tính thời gian dài hơn của lối Việt. Chạm khắc thủ công không rút ngắn được, cộng 30–60% ở phần hoàn thiện.
3. Nhận một con số chung cho phần chạm khắc. Ba mức chạm chênh nhau từ 2,0 tới 25,0 triệu mỗi mét vuông.
4. Làm đại trà mà chưa duyệt mẫu chạm. Sửa sau khi đã chạm là phá đi làm lại.
5. Chọn đá qua ảnh. Đá tự nhiên có vân và màu không đồng nhất.
6. Bỏ chống thấm chân đá. Nước thấm ngược làm ố màu và bong lớp vữa dán — hư hỏng phổ biến nhất ở công trình ốp đá ngoài trời.
7. Không kiểm tra dấu hiệu hang ngầm ở vùng đá vôi. Nhà thờ có tải trọng cột lớn nên rủi ro cao hơn nhà ở.
8. Đổi nhóm thợ chạm giữa các đợt. Nét chạm khác nhau làm các mảng không ăn khớp.
9. Hoàn thiện gỗ vào đợt nồm. Sơn và dầu không khô được trong độ ẩm gần bão hòa.
Câu hỏi thường gặp
VietHome có nhận thi công nhà thờ công giáo tại Ninh Bình không? Có. Nhận thi công, mở rộng và trùng tu nhà thờ tại thành phố Ninh Bình, Tam Điệp, Hoa Lư, Gia Viễn, Nho Quan, Yên Khánh, Yên Mô và Kim Sơn.
Nhà thờ theo lối Việt khác lối phương Tây thế nào? Lối phương Tây có vòm nhọn hoặc vòm cuốn và tháp chuông cao, vật liệu mặt ngoài là đá ốp và phào chỉ, dùng thợ xây thông thường. Lối Việt có mái cong kiểu đình có thể nhiều lớp, đá xanh chạm khắc và gỗ, trang trí Á Đông với câu đối hoành phi, và cần thợ chạm khắc đá cùng thợ mộc có nghề.
Xây nhà thờ theo lối Việt cần lưu ý gì? Ba điều: cần thợ chuyên ngành nên tiến độ phụ thuộc việc đặt được thợ chứ không chỉ vào tiền, thời gian dài hơn 30 đến 60% ở phần hoàn thiện vì chạm khắc thủ công không rút ngắn được, và chi phí phụ thuộc mức chạm khắc nhiều hơn phụ thuộc diện tích.
Đá xanh Ninh Bình có lợi thế gì? Ba lợi thế: chi phí vận chuyển thấp vì nguồn ngay tại chỗ trong khi đá cho nhà thờ là khối lượng lớn và nặng, chọn mẫu và kiểm tra dễ hơn vì hội đồng tới xưởng xem trực tiếp được, và thợ chạm khắc ở gần thuận lợi cho việc chỉnh sửa tại chỗ.
Chạm khắc đá nhà thờ giá bao nhiêu? Ba mức: cơ bản gồm chỉ nối, gờ phào và hoa văn đơn giản 2,0 đến 4,5 triệu mỗi mét vuông mặt đá; trung gồm hoa văn chi tiết, câu đối và phù điêu nhỏ 4,5 đến 9,0 triệu; cao gồm phù điêu lớn, chạm lộng và tượng đá 9,0 đến 25,0 triệu. Cách thường dùng là làm mức cao cho mặt tiền và cổng, mức trung hoặc cơ bản cho các mặt còn lại.
Mái cong kiểu đình làm thế nào? Ba cách: bê tông đổ tại chỗ tạo hình bằng ván khuôn là phổ biến nhất hiện nay, kết cấu gỗ theo lối cổ truyền đúng lối nhưng cần thợ mộc giỏi, hoặc kết cấu thép lợp ngói cho mái phụ. Khác với mái vòm phương Tây là kết cấu chịu lực, mái cong kiểu đình là hình thức phủ lên hệ cột và dầm bên dưới.
Nền đất Ninh Bình thế nào? Ba vùng khác nhau rõ rệt. Chân núi Tam Điệp và Nho Quan có nền đá vôi chịu tải tốt, chỉ cần móng đơn với 250 đến 600 triệu cho công trình 500m². Thành phố Ninh Bình, Yên Khánh, Yên Mô phải ép cọc với 900 triệu đến 1,7 tỷ. Kim Sơn ven biển nhiễm mặn phải ép cọc sâu và chống ăn mòn ngầm với 1,2 đến 2,2 tỷ.
Xây nhà thờ ở vùng đá vôi cần kiểm tra gì? Hai rủi ro: có thể gặp đá khi đào móng với phát sinh 40 đến 180 triệu, và có thể có hang ngầm trong lòng đá vôi. Ba dấu hiệu miễn phí cần hỏi là hố sụt tự nhiên từng xuất hiện, giếng nước cạn bất thường, và công trình xung quanh có vết nứt chéo xuất hiện đột ngột. Ba dấu hiệu này chỉ cho biết có nguy cơ chứ không loại trừ được, nên với nhà thờ có tải trọng cột lớn thì nên khoan khảo sát, chi phí 20 đến 50 triệu.
Kim Sơn ven biển cần lưu ý gì? Chống ăn mòn phần ngầm là bắt buộc gồm nâng mác bê tông, tăng lớp bảo vệ cốt thép và bọc bảo vệ móng, ống cấp nước ngầm dùng nhựa. Cộng thêm 4 đến 10% phần móng, và đây là khoản không nên cắt vì sửa chữa ăn mòn phần ngầm gần như không làm được sau khi công trình đã xong.
Có thể xây nhà thờ theo lối Việt từng giai đoạn không? Có, và lối Việt có một điểm thuận lợi riêng: phần chạm khắc tách ra làm sau được, trong khi kết cấu và mái phải làm liền mạch. Cách chia thường dùng là đợt một kết cấu mái và hoàn thiện thô, đợt hai chạm khắc mặt tiền và cổng, đợt ba chạm khắc các mặt còn lại cùng nội thất.
Vì sao nên giữ cùng nhóm thợ chạm qua các đợt? Vì nét chạm của mỗi nhóm thợ khác nhau. Đổi thợ giữa chừng làm các mảng chạm khắc không ăn khớp về phong cách, và đây là thứ nhìn thấy rõ khi đứng gần.
Xây nhà thờ ở Ninh Bình mất bao lâu? Khoảng 26 đến 46 tháng với lối Việt, ngắn hơn nếu làm lối phương Tây. Bước biến động nhiều nhất là đá và chạm khắc với 20 đến 50 tuần tùy mức chạm.
